Alles over werkschoenen

Veiligheidsschoenen beschermen je voeten tegen vallende voorwerpen, spijkers, uitglijden en elektrostatische ontlading. Maar welke klasse heb je nodig, wat betekenen codes als SR, HRO of ESD, en waar let je op bij pasvorm en onderhoud? Op deze pagina vind je alles wat je moet weten om de juiste werkschoen te kiezen voor jezelf of voor je team.

Op deze pagina: De norm EN ISO 20345 · Veiligheidsklassen SB t/m S7 · Aanvullende codes · Welke klasse past bij jouw werk? · Laag, hoog of laars? · Neus en tussenzool · Maat en pasvorm · Onderhoud en vervangen · Veelgestelde vragen

Wat is de norm EN ISO 20345?

In Europa moeten veiligheidsschoenen voldoen aan EN ISO 20345. De belangrijkste eis is een beschermende neus die een valenergie van 200 joule weerstaat, vergelijkbaar met een gewicht van 20 kilo dat van een meter hoogte op je tenen valt. Daarnaast stelt de norm eisen aan onder meer de zool, de slipweerstand en de stevigheid van het bovenwerk.

De huidige versie van de norm dateert uit 2022. Daarin zijn een paar dingen veranderd ten opzichte van de versie uit 2011: er zijn klassen bijgekomen (S6 en S7), de slipweerstand wordt anders aangeduid en oliebestendigheid van de zool is een aanvullende eis geworden met de code FO. Schoenen die nog volgens de oude versie zijn gecertificeerd, blijven gewoon veilig; je ziet alleen soms andere codes op het label.

Schoenen zonder beschermende neus vallen onder EN ISO 20347 (beroepsschoeisel, klassen O1 t/m O7). Die zijn bedoeld voor werk waarbij geen risico op vallende voorwerpen is, zoals in de zorg of horeca.

Veiligheidsklassen SB, S1, S1P, S2, S3, S4, S5, S6 en S7

De klasse vertelt je in één code welke beschermende eigenschappen een schoen heeft. De meeste klassen bouwen voort op een lagere klasse.

Achter S1P en S3 zie je soms een extra letter, zoals S1PS of S3L. Die zegt iets over het type doorstapbestendige tussenzool; daarover lees je meer bij neus en tussenzool. Meer achtergrond vind je in onze blog normeringen werkschoenen: wat betekenen S1, S1P, S2 en S3?

Wat betekenen de aanvullende codes?

Naast de klasse kan een schoen extra eigenschappen hebben. Die staan als losse codes op het label in de schoen of op de tong.

• SR – extra slipweerstand, getest op een tegelvloer met glycerine. Sinds 2022 is een basis-sliptest voor alle veiligheidsschoenen verplicht; SR is de zwaardere aanvullende test.
• FO – zool bestand tegen olie en brandstof.
• HRO – zool bestand tegen contact met hete oppervlakken tot 300 °C, bijvoorbeeld bij asfalteren of lassen.
• CI / HI – isolatie van de zool tegen kou (CI) of hitte (HI).
• WR – de hele schoen is waterdicht getest, niet alleen het bovenwerk.
• M – bescherming van de middenvoet tegen vallende voorwerpen.
• AN – extra bescherming van de enkel.
• ESD – geen onderdeel van EN ISO 20345, maar getest volgens IEC 61340. Een ESD-schoen voert statische lading gecontroleerd af en is nodig in elektronica-omgevingen. Bekijk onze ESD-werkschoenen.

Welke veiligheidsklasse past bij jouw werk?

Begin bij de risico's op de werkplek. In de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) van je bedrijf staat vaak al welke bescherming verplicht is. Als vuistregel:

• Magazijn, logistiek en productie binnen: S1 of S1P, liefst met SR. Een lichte sportieve werkschoen draagt prettig bij veel lopen.
• Bouw, installatie en buitenwerk: S3, bij voorkeur met SR en eventueel HRO. Voor nat weer is S7 of een hoge S3-schoen met waterdichte voering een goede keuze.
• Natte omgevingen en voedingsindustrie: S4 of S5 veiligheidslaarzen, die makkelijk schoon te spoelen zijn.
• Elektronica en cleanrooms: een S1- of S2-schoen met ESD-markering.
• Werken bij hitte of met heet asfalt: een schoen met HRO, eventueel HI.

Twijfel je tussen twee klassen? Kies dan de hogere. Een S3 kan alles wat een S1P kan, maar andersom niet.

Lage schoen, hoge schoen of laars?

Lage werkschoenen zijn licht en flexibel en daardoor fijn bij werk waarbij je veel loopt of knielt. Hoge werkschoenen geven meer steun aan de enkel en houden vuil, grind en water beter buiten; ze zijn de standaard in de bouw en op oneffen terrein. Laarzen kies je bij water, modder of als schoenen vaak gereinigd moeten worden. Voor warme omgevingen of binnenwerk zijn er ook veiligheidssandalen.

Vrouwen hebben vaak een smallere voet en een lagere wreef. Speciale dames werkschoenen sluiten daardoor beter aan dan een kleine herenmaat.

Stalen of composiet neus, metalen of textiele tussenzool?

Een stalen neus is dun en sterk en meestal iets goedkoper. Een composiet neus is lichter, geleidt veel minder kou en warmte en gaat niet af bij metaaldetectie. Beide voldoen aan dezelfde 200 joule-eis.

Voor de doorstapbestendige tussenzool geldt iets vergelijkbaars. Een metalen plaatje (code P) is getest met een spijker van 4,5 mm. Een textiele, niet-metalen tussenzool is flexibeler en lichter; sinds 2022 wordt die getest met een spijker van 4,5 mm (code PL) of van 3 mm (code PS). Werk je op plekken met kleine, scherpe deeltjes, zoals in de metaal- of glasverwerking, dan bieden P of PS de meeste bescherming tegen dunne, scherpe deeltjes.

Hoe kies je de juiste maat en pasvorm?

Een veiligheidsschoen die knelt, wordt niet gedragen. Let daarom op:

• Lengte: je tenen mogen de neus niet raken. Houd ongeveer een duimbreedte ruimte voor je grote teen.
• Breedte: sommige modellen zijn ruimer van leest. Heb je brede voeten, kies dan een model met een brede pasvorm.
• Passen aan het eind van de dag: voeten zetten in de loop van de dag iets uit. Pas schoenen met de werksokken die je ook tijdens het werk draagt.
• Inlegzolen: gebruik je een eigen of orthopedische inlegzool, controleer dan of die met de schoen is getest. Een andere zool kan de certificering beïnvloeden.

Maten verschillen per merk en model. Bekijk de maattabellen, en wil je eerst passen voor een grotere teambestelling, vraag dan pasmaten of samples aan.

Onderhoud en wanneer vervang je werkschoenen?

Borstel vuil en zand na het werk van de schoenen, laat natte schoenen op kamertemperatuur drogen en zet ze nooit tegen de verwarming: leer droogt dan uit en scheurt. Impregneer leren schoenen regelmatig en wissel bij dagelijks gebruik liefst af tussen twee paar, zodat ze goed kunnen drogen. Accessoires zoals veters en inlegzolen vervang je los.

Vervang een veiligheidsschoen direct als de neus zichtbaar beschadigd of blootgelegd is, na een zware klap op de neus, als het profiel van de zool is afgesleten, of als er gaten of scheuren in het bovenwerk zitten. Een vaste termijn is er niet; dat hangt af van hoe intensief je de schoenen gebruikt.

Veelgestelde vragen over werkschoenen

Wat is het verschil tussen S1P en S3?

Beide hebben een beschermende neus en een doorstapbestendige tussenzool. Een S3 heeft daarnaast een waterafstotend bovenwerk en een geprofileerde zool met meer grip. S1P is daardoor vooral geschikt voor droge binnenruimtes, S3 voor buitenwerk en de bouw.

Is mijn werkgever verplicht veiligheidsschoenen te betalen?

Ja. Veiligheidsschoenen zijn persoonlijke beschermingsmiddelen. Als ze op grond van de RI&E nodig zijn, moet de werkgever ze volgens de Arbowetgeving kosteloos verstrekken. Lees meer op onze pagina alles over PBM's.

Zijn sportieve werkschoenen even veilig als klassieke werkschoenen?

Ja, zolang ze dezelfde klasse hebben. Een sportieve S3-schoen voldoet aan precies dezelfde eisen als een klassieke S3-schoen. Het verschil zit in gewicht, uitstraling en draagcomfort.

Wat betekent SRC op mijn oude werkschoenen?

SRC is de slipcode uit de versie van de norm uit 2011. Die betekent dat de schoen is getest op een tegelvloer met zeepoplossing én op staal met glycerine. In de versie uit 2022 zijn de codes SRA, SRB en SRC vervangen door een verplichte basistest en de aanvullende code SR.

Kan ik werkschoenen zakelijk op rekening bestellen?

Ja. Bedrijven, instellingen en uitzendbureaus kunnen zich zakelijk aanmelden en daarna op rekening bestellen.

Bekijk ons volledige assortiment werkschoenen en veiligheidsschoenen, met onder meer de Compositelite Volga Sportschoen S1P Portwest FC09 en de Eco-composiettrainer S3S SR Portwest FC07.